Wykorzystując prymitywne jeszcze wtedy cyfrowe delaye i głębokie pogłosy, zamienił duszne, punkowe granie w architektoniczną, niemal gotycką konstrukcję. Słychać tu klaustrofobię rodem z opowiadań Franza Kafki i egzystencjalny, przytłaczający ciężar „Notatek z podziemia” Fiodora Dostojewskiego – książek, które Ian Curtis pochłaniał z nienasyconym głodem, szukając w nich odpowiedzi na pytania, których bał się zadać na głos.

Curtis na scenie i poza nią żył w permanentnym rozkroku, stanowiąc tragiczne epicentrum tego zjawiska. Przestawał być tylko cichym, dwudziestokilkuletnim pracownikiem urzędu pracy z Macclesfield, przeistaczając się w medium, przez które przemawiał lęk, z którym wielu z nas może się utożsamiać do dziś. Jego słynny taniec – spazmatyczny, przypominający ruchy owada w agonii – nie był wystudiowaną sceniczną pozą, lecz somatycznym przedłużeniem muzyki, fizyczną manifestacją wewnętrznego zwarcia. W tym konwulsyjnym transie zawierała się cała jego bezsilność wobec własnego, uwięzionego w chorobie ciała i umysłu, który stawał się dla niego coraz bardziej bezlitosną klatką. Był artystą na wskroś autentycznym, spalającym się w świetle reflektorów, podczas gdy tłum nieustannie mylił jego agonię z performatywną ekstazą.

Bas Petera Hooka nie był już tylko tłem dla reszty instrumentów – stał się wiodącym melodyjnie pulsem, niczym nerwowy tik znużonego organizmu. Bębny Stephena Morrisa przypominały bezduszną, syntetyczną maszynę z fabryk, które masowo zamykano w sąsiedztwie. Gitara Bernarda Sumnera cięła powietrze jak odłamki szkła, a nad tym wszystkim unosił się głęboki baryton Curtisa, beznamiętnie zapowiadającego nieuchronną katastrofę.

Wizualna reprezentacja tej katastrofy stała się jednym z najważniejszych symboli w historii sztuki użytkowej. Ikoniczna okładka, zaprojektowana przez Petera Saville’a, to nic innego jak zapis fal radiowych pierwszego odkrytego pulsara (CP 1919) – umierającej, zapadającej się w sobie pod własnym ciężarem gwiazdy. Trudno o bardziej przejmującą i dosłowną metaforę tego, czym był ten zespół i co działo się w umyśle jego wokalisty. Curtis, zmagający się z postępującą, wyniszczającą epilepsją i rozpadającym się życiem osobistym, śpiewał z samego dna własnego, zapadającego się świata. W genialnym „She's Lost Control” nie tylko opisywał atak padaczki znajomej dziewczyny, ale z chłodnym przerażeniem zaglądał we własną przyszłość, obserwując, jak bezpowrotnie traci sterowność nad własnym ciałem i losem.

Jego osobista tragedia polegała na absolutnym, paraliżującym osamotnieniu, pomimo rosnącego aplauzu publiczności. Curtis był uwięziony w labiryncie bez wyjścia. Z jednej strony – obarczony odpowiedzialnością mąż i ojciec, przytłoczony trywialnością życia brytyjskiej klasy robotniczej, z drugiej – intelektualny nadwrażliwiec, którego zafascynowanie dekadencją i niespełniona relacja z belgijską dziennikarką Annik Honoré wpychały w otchłań druzgocącego poczucia winy. Padaczka stanowiła zaledwie fizyczny symptom głębszego pęknięcia. Każdy kolejny atak odzierał go z godności, a silne dawki barbituranów i leków psychotropowych otępiały jego zmysły, wciągając go w czarną dziurę ciężkiej depresji. W przejmującym „New Dawn Fades” śpiewał: „Zabrałem na siebie winy, na które nie zasłużyłem”, co dziś brzmi jak przedwczesne epitafium. W tych słowach odbija się obraz człowieka zaszczutego przez własną wrażliwość, dla którego – niespełna rok po premierze debiutu – jedynym ratunkiem z dusznego teatru egzystencji okaże się samobójczy sznur w kuchni domu na Barton Street.

Debiut Joy Division to zamknięta struktura, w którą się wchodzi – surowa, ascetyczna, całkowicie wyzuta z fałszywych nadziei, a jednocześnie porażająco piękna w swoim bezkresnym mroku. Nie znajdziemy tu ani krzty taniego sentymentalizmu czy banalnych rozwiązań. Jest za to obiektywna rejestracja rozpadu człowieka.

„Unknown Pleasures” odcisnęło niemożliwe do usunięcia piętno na całych pokoleniach twórców, wyznaczając nowe tory dla nowej fali, post-punka i współczesnej, mrocznej elektroniki. Płyta ta nadal niepokoi, będąc monumentalnym pomnikiem ludzkiej, nagiej wrażliwości, która z pełnym impetem zderza się z bezdusznym mechanizmem rzeczywistości. To dzieło, które wykracza poza zwykłe dźwięki. To czysta, emocjonalna substancja, nad którą czas nie ma absolutnie żadnej władzy.

Jeśli podoba Ci się to, co robimy  KLIKNIJ TU i wesprzyj naszą stronę.

Click HERE to support our website.

Magazyn Muzyczny Heart & Soul

15 czerwca 1979 roku świat nie zatrzymał się w miejscu, ale dla pewnego wycinka rzeczywistości czas uległ bezpowrotnemu zakrzywieniu. W sercu przemysłowego Manchesteru, miasta pokrytego lepką sadzą, gdzie na rogu każdej ulicy dogorywał sen o potędze brytyjskiej rewolucji industrialnej, zrodziło się dzieło skupione na substancji wrzącej we wnętrzu człowieka zderzającego się z brutalną rzeczywistością.

Koniec lat 70. w Wielkiej Brytanii to czas drastycznych niepokojów społecznych, masowego bezrobocia i widma nadciągającego Thatcheryzmu, potęgowanych dodatkowo przez paranoję zimnej wojny. To właśnie z tego krajobrazu wyrastał egzystencjalny niepokój, który Joy Division przekuło w dźwięk.

W epoce, gdy ulice tętniły echem brutalnych strajków, czterech chłopaków z robotniczych dzielnic postanowiło zamienić wszechobecny weltschmerz na muzykę. Dziś, dokładnie 47 lat po premierze, album „Unknown Pleasures” wciąż obezwładnia swoim lodowatym chłodem i sterylną precyzją.

Martin Hannett, ekscentryczny producent-geniusz, potraktował piosenki Joy Division nie jak materiał rozrywkowy, lecz jak surowiec rzeźbiarski.